Is schone cosmetica echt beter voor het lichaam?

We smeren dagelijks wat af, maar is onze beautyroutine wel zo gezond tegenwoordig? Het AD schreef er een artikel over. Ik zal je vertellen wat ze schreven en waarom je beter kunt kiezen voor schone cosmetica of "Clean Beauty".

Onderzoek naar reguliere cosmetica

Een groep van ruim honderd vrouwen van 18 tot 30 jaar in het Zuid-Franse Grenoble deed mee aan een wetenschappelijk experiment. Ze moesten al hun verzorgingsproducten inleveren: make-up, zeep, shampoo, tandpasta, deodorant en lippenbalsem.

In plaats daarvan kregen ze van de onderzoekers ‘schone’ producten om zich te wassen en op te maken. Dat wil zeggen: zonder chemische ingrediënten die de hormoonhuishouding kunnen verstoren.

Al na een week waren er positieve effecten zichtbaar. De vrouwen moesten allemaal een urinemonster inleveren. Daaruit bleek dat de vrouwen na een week al grofweg 20 tot 40 procent minder potentieel gevaarlijke stoffen in hun lichaam hadden. De hoeveelheid bisfenol A was met 39 procent gedaald.

Het onderzoek in het Franse Grenoble is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Environment International. De wetenschappers hebben ook rekenmodellen losgelaten op hun bevindingen. Daaruit blijkt dat kinderen 4 procent minder kans hebben op astma als hun moeder tijdens de zwangerschap geen cosmetica met hormoonverstorende chemicaliën gebruikt.

Wat is BPA?

BPA staat voor Bisfenol A, een industriële chemische stof die sinds de jaren vijftig wordt gebruikt om kunststoffen zoals polycarbonaat steviger en doorzichtiger te maken.

Waar zit het in?

BPA komt voor in een breed scala aan producten die we dagelijks gebruiken:

Harde plastics: Zoals herbruikbare waterflessen, bewaarbakjes en servies.
Voedselverpakkingen: De witte beschermlaag aan de binnenkant van conservenblikjes en deksels van glazen potten.
Kassabonnen: Thermisch papier kan BPA bevatten, al stappen veel winkels over op BPA-vrije varianten.
Medische apparatuur: En sommige tandheelkundige vullingen.

Waarom is er bezorgdheid?

BPA kan vanuit verpakkingen in kleine hoeveelheden in ons voedsel terechtkomen. Het staat bekend als een hormoonverstorende stof, wat betekent dat het de werking van natuurlijke hormonen in het lichaam kan imiteren of blokkeren.

Volgens het RIVM en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) kan een te hoge blootstelling leiden tot risico's voor:

Het immuunsysteem.
De vruchtbaarheid en voortplanting.
De ontwikkeling van het zenuwstelsel bij ongeboren kinderen en jonge kinderen.

Wetgeving en verbod

Vanwege deze risico's is de wetgeving aangescherpt:

Babyflesjes: Al sinds 2011 is BPA verboden in babyflessen in de gehele EU.
Recent verbod: Vanaf januari 2025 geldt een breed verbod op BPA in de meeste voedselverpakkingen, waaronder blikjes en herbruikbare plastic flessen.

In Europa is BPA al verboden in bijvoorbeeld babyflesjes. In voedselverpakkingen wordt de hoeveelheid BPA de komende jaren afgebouwd.

In zeep, tandpasta of make-up zit in principe geen bisfenol A. Dat het toch in cosmeticaproducten te vinden is, kan een gevolg zijn van ‘besmetting’ tijdens het productieproces of doordat het in de verpakking zit. In Europa zijn er strenge regels voor BPA in voedingsverpakkingen maar zulke regels zijn er niet voor verpakkingen van zorgproducten, cosmetica en hygiëneproducten.

Terwijl daar veel winst te behalen valt. Het onderzoek toont aan dat je door goede cosmeticaproducten te kiezen minder wordt blootgesteld aan stoffen die gevaarlijk kunnen zijn.

Het is vooral opvallend hoe snel ze een vermindering zagen en dat is bemoedigend, want die stoffen kunnen de gezondheid schade toebrengen.

Erg belangrijk voor kinderen

De bevindingen zijn ook belangrijk omdat steeds meer kinderen op steeds jongere leeftijd beginnen aan make-up en verzorgingsproducten. Op sociale media worden ze door influencers en beautymerken gebombardeerd met beautytips. Er bestaan ook ‘kidsbeautysalons’ waar kinderen vanaf 3 jaar oud gezichtsbehandelingen krijgen.

Overschakelen op ‘schone’ verzorgingsproducten zou ook economisch zin hebben, omdat minder mensen ziek worden. Er kan 9,7 miljoen euro per jaar aan medische kosten worden bezuinigd.

Hoe weet ik of er BPA / Bisfenol A in mijn product zit?

Hoe weet je of er bisfenol A in je zeep of shampoo zit? Zolang er geen verplicht logo op etiketten hoeft te staan, kun je maar moeilijk zien welke stoffen er in de verpakking zitten. De onderzoekers pleiten daarom voor strengere regels.

Eind deze maand moet het Europees Parlement zich uitspreken over nieuwe regels voor make-up en gevaarlijke bestanddelen. Consumentenorganisaties waarschuwen nu al dat de EU de regels wil ‘versoepelen’ en bedrijven meer tijd wil geven om gevaarlijke cosmetica uit de handel te halen.

Om zeker te zijn dat je schone cosmetica of clean beauty gebruikt, kies dan voor natuurlijke cosmetica. Deze merken bevatten geen plastics of chemische ingredienten die mogelijk schadelijke of hormoonverstorende ingredienten bevatten.

Aan deze codes herken je BPA

Check de recyclingcode (meest betrouwbaar)

Draai de verpakking om en zoek naar het driehoekige recyclingsymbool met een cijfer erin.

Vermijden (code 3 en 7): Code 3 (PVC) en code 7 (Overig) kunnen BPA bevatten. Code 7 is een verzamelnaam voor verschillende plastics, waaronder polycarbonaat dat BPA lekt.
Veilig (code 1, 2, 4 en 5): Verpakkingen met deze codes (zoals PET, HDPE, LDPE en PP) zijn doorgaans BPA-vrij

Let op keurmerken en verpakkingsmateriaal

Logo's: Zoek naar een expliciet "BPA-vrij" logo.
Zero Plastic Inside: Dit keurmerk garandeert dat een product 100% vrij is van microplastics, wat vaak samengaat met schonere verpakkingskeuzes.
Materiaal: Producten in glas, karton of aluminium (zonder coating) zijn van nature vrij van BPA

Gebruik een scan-app

Er zijn verschillende apps die de ingrediënten en soms de veiligheid van de verpakking analyseren door de barcode of de ingrediëntenlijst te scannen:

Yuka: Scant zowel voeding als cosmetica en geeft een score op basis van de ingrediënten.
COSMILE Europe: Een officiële Europese app die informatie geeft over bijna 30.000 cosmetica-ingrediënten.
Think Dirty: Focusser op schadelijke stoffen en hormoonverstoorders in beautyproducten.

Tip: Zie je een harde, glasheldere plastic verpakking zonder code? Dan is de kans op polycarbonaat (en dus BPA) groter dan bij een zachte, ondoorzichtige tube.

Merken die 100% natuurlijk zijn:

Deze merken bevatten geen plastics, chemische of irriterende ingredienten. Verder zijn ze al heel ver in het zoeken naar verpakkingen die niet van reguliere plastics zijn gemaakt.

Veel gestelde vragen over BPA

Kan BPA door mijn huid dringen? Ja, maar de opname via de huid (dermale absorptie) is zeer beperkt. Het risico is vele malen kleiner dan bij inname via voeding.
Zit het in plastic tubes? Tubes van zacht plastic (PE of PP, codes 2, 4, 5) zijn doorgaans veilig. Het risico zit vooral in harde, doorzichtige "luxe" flessen van polycarbonaat (code 7).
Heeft hitte invloed? Ja. Als je dagcrème in de volle zon of in een warme badkamer staat, versnelt dit het proces waarbij stoffen uit de verpakking in de crème lekken.
Zit het in lippenstift? Lippenstift heeft een hoger risico omdat je het product deels inslikt. Kies voor merken in metalen of glazen hulzen om migratie te voorkomen.
Bevatten compact-poeders BPA? De poeders zelf niet, maar de harde plastic doosjes met spiegeltjes zijn vaak gemaakt van polycarbonaat (hard plastic), wat BPA kan bevatten
Zijn grote shampooflessen veilig? De meeste standaard shampooflessen zijn gemaakt van HDPE (code 2) of PET (code 1), welke van nature BPA-vrij zijn.
Hoe zit het met haarspray? Metalen spuitbussen hebben vaak een epoxy-coating aan de binnenkant om roest te voorkomen. Deze coatings kunnen sporen van BPA bevatten, al wordt dit steeds vaker vervangen door BPA-vrije alternatieven
Zijn babyproducten BPA-vrij? In de EU is de regelgeving zeer streng. De meeste grote merken vermijden BPA in zowel de formule als de verpakking. Let specifiek op het label "BPA-vrij" op de verpakking.
Is zonnebrandcrème voor kinderen veilig? De tubes zijn meestal van veilig plastic (PE), maar laat ze niet in een hete auto liggen, omdat dit de migratie van chemicaliën uit het plastic kan bevorderen.

Wil je het AD artikel zelf eens lezen? hier vind je het

Stralende Groetjes Sandra

Over de auteur

Mijn naam is Sandra van Leeuwen, schoonheidsspecialiste en beauty-expert sinds 1998. Met Viva Donna help ik jou te laten stralen met natuurlijke verzorgingsproducten. Hopelijk heb ik je kunnen helpen met deze blog. Neem gerust contact met mij op voor persoonlijk huidverzorgingsadvies! Ik

sta graag voor je klaar. Meer weten over mij? Lees meer over mij.

Is schone cosmetica echt beter voor het lichaam?

Is schone cosmetica echt beter voor het lichaam?

Onderzoek naar reguliere cosmetica