Er zijn twee soorten zonnefilters

Zonnebrandcrèmes beschermen je huid tegen schadelijke uv-straling met behulp van zonnefilters. Die filters zorgen ervoor dat uv-stralen minder schade kunnen aanrichten in de huid en verkleinen zo het risico op verbranden, vroegtijdige huidveroudering en huidkanker.

Er zijn grofweg twee soorten filters:

• Chemische filters, die uv-straling absorberen en omzetten in warmte.
• Minerale filters, zoals zinkoxide en titaniumdioxide, die de straling juist terugkaatsen als een soort spiegel.

Beide varianten worden wereldwijd gebruikt. Chemische filters trekken vaak sneller in en laten minder witte waas achter. Minerale filters blijven wat meer op de huid liggen en zijn populair bij mensen met een gevoelige huid of jonge kinderen – juist omdat ze milder zouden zijn.

Is zinkoxide wel veilig?

Een van de bekendste minerale filters is zinkoxide. Juist deze stof komt steeds vaker negatief in beeld, omdat sommige varianten nanodeeltjes bevatten. Die deeltjes zijn zo klein dat ze mogelijk via de huid het lichaam zouden binnendringen. 

Zonnebrandcritici stellen dat dit leidt tot schade aan cellen, kanker of hormonale verstoring. Het zijn vooral de zonnebrandproducten met nano-zincdeeltjes, die op sociale media regelmatig onder vuur liggen.

Radar ging in gesprek met Dr. Marlies Wakkee, dermatoloog aan het Erasmus MC. Zij vindt deze argwaan zorgelijk. “De Europese regelgeving kijkt op basis van onderzoek naar de veiligheid voor mensen en legt vast welke uv-filters zijn toegestaan en in welke concentraties.”

Uit verschillende belangrijke onderzoeken blijkt dat nanodeeltjes in zonnebrandcrème moeilijk door de huidbarrière kunnen dringen. Daarom concludeert de Europese Commissie dat het veilig is om deze te gebruiken.

Wakkee benadrukt dat er in de wetenschap geen enkele twijfel over bestaat: verbranding van de huid brengt veel meer gezondheidsrisico’s met zich mee dan een goede bescherming tegen de zon. Die bescherming gaat wat haar betreft overigens verder dan alleen smeren. Ook het dragen van kleding speelt een belangrijke rol bij het afschermen van uv-straling.

Verbranding van de zon veel schadelijke dan zonnebrandproducten

Er heerst wel een kleine angst bij mensen om zonnebrand te gebruiken. Dit komt wellicht omdat mensen steeds meer bezig zijn met gezindheid van hun lijf. Ze lezen veel meer over wat wel en wat niet gezond is om te eten, drinken of smeren. Maar de zonnebrand producten zijn veel minder schadelijk voor ons dan de huidschade die verbranding en huidschade de UV straling opleveren.

In zoektochten naar mogelijke gezondheidsrisico’s ontstaat volgens de dermatoloog geregeld verwarring tussen oorzaak en verband. “Dit zie je bijvoorbeeld bij het misverstand dat zonnebrandcrème huidkanker zou veroorzaken. Er kan wel een verband zijn: mensen die vaak smeren, zijn meestal ook mensen die veel in de zon zitten. Juist omdat ze zich beschermd voelen, blijven ze soms langer in de zon dan verstandig is. Daardoor neemt het risico op huidkanker toe – maar dat komt door het zongedrag, niet door de zonnebrandcrème zelf. Dat is een verband, maar de zonnebrandcrème is daarmee dus geen oorzaak.”

Zijn nanodeeltjes echt schadelijk?

Niet alle natuurlijke zonnebrandproducten bevatten nanodeeltjes. In Nederland bevatten veel zonnebrandcrèmes met zinkoxide een ‘non-nanoformule’. Dat betekent dat de deeltjes groot genoeg zijn om op de huid te blijven liggen, en niet in de bovenste huidlaag terechtkomen. Non-nano filters laten na het smeren vaak een witte waas achter. Het voordeel: je ziet meteen waar je hebt gesmeerd. Toch is niet iedereen blij met een ‘witte look’. Daarom ontwikkelden fabrikanten nanoversies. Die zijn transparanter en verhogen bovendien de beschermingsfactor. Maar die bevatten dus die kleine deeltjes, waarover sommige mensen zich zorgen maken.  

Onderzoek naar nanodeeltjes

In verschillende studies werd onderzocht of nanodeeltjes uit zinkoxide (en ook uit het veel voorkomende titaniumdioxide) kunnen doordringen tot in de (diepere) levende huidlagen. In geen van de gevallen bleek dat zo te zijn: de minuscule deeltjes bleven aan de oppervlakte, op de bovenste laag van de huid. Onderzoekers zagen geen schadelijke effecten op huidcellen – zelfs niet bij een kwetsbare huid.

Zijn zonnebrand sprays veilig van nanodeeltjes?

Jazeker. In de EU geproduceerde zonnebrand producten zijn nanodeeltjes niet toegestaan in zonnesprays. Maar koop geen sprays buiten de EU! Zonnebrandsprays buiten de EU kunnen namelijk wel nanodeeltjes bevatten. Bij het sprayen blijven minuscule druppels in de lucht hangen, die je kunt inademen – en je longen zijn veel gevoeliger voor zulke deeltjes dan je huid. Daarom zijn sprays met nano-deeltjes in de EU niet toegestaan.

Welke natuurlijke zonnebrand bevat geen nanodeeltjes?

• Thank me later: Maakt uitsluitlijk gebruik van een natuurlijk, non-nano zinkoxide filter.
• Laouta: Maakt specifiek gebruik van hoogwaardige non-nano zinkoxide in hun zonnebrandproducten.
• Le Beach: Hun Face Screen SPF30+ is geformuleerd met 100% non-nano zinkoxide.
• Little Urchin: Dit natuurlijke merk staat bekend om het uitsluitend gebruiken van non-nano zinkoxide.
• Loveli: Gebruikt voor al haar zonnebrandproducten gegarandeerd ongecoate en non-nano zinkoxide.

Zijn chemische zonnefilters veilig?

Oók over sommige chemische zonnefilters, zoals oxybenzone en octinoxaat bestaan zorgen. Ze trekken makkelijker in de huid en absorberen uv-straling, die vervolgens wordt omgezet in warmte. Deze filters kwamen vroeger veel vaker voor. Ze waren goedkoop, effectief en lieten geen witte waas achter. Sinds 2015 staan ze onder druk vanwege mogelijke hormonale effecten en milieuschade. Veel fabrikanten zijn inmiddels overgestapt op mildere alternatieven.

Er is onderzoek gedaan naar het effect van deze ingredienten op zwangere muizen. Zij kregen deze ingrediënten via hun voeding toegediend. Hierbij was inderdaad een hormoonverstoring te zien.

Wat is het aller belangrijkste om in de gaten te houden ivm verbranding?

Huidkanker is wereldwijd een van de snelst toenemende vormen van kanker. Volgens dermatologen is goede zonbescherming cruciaal – en een zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger is volgens hem essentieel voor het verkleinen van de kans op deze nare ziekte.

Smeer je dus goed in als je de zon in gaat en ga geen hele dagen bakken! Ga tussen 12 en 16u uit de zon.

Ben je ongerust over zonnebrand?

Als je je toch zorgen maakt over zonnebrand, dan zijn er binnen de EU regels. Fabrikanten zijn verplicht om op het etiket te vermelden wanneer een ingrediënt voor meer dan de helft uit nanodeeltjes bestaat. Dat gebeurt door “(nano)” achter de naam te zetten, bijvoorbeeld Zinc Oxide (nano). Bij producten van buiten de EU kan dat ontbreken. Extra opletten dus bij aankopen uit het buitenland.

Je vindt hier de beste natuurlijke zonnebrandproducten->

Stralende Groetjes Sandra

Over de auteur

Bron: Radar