Zo herken je microplastic in jouw cosmetica

Helaas zitten er veel microplastic in cosmetica. Ja ook in jouw cosmetica. Je zal er versteld van staan hoeveel microplastics erin zitten. Maar hoe zit dat en hoe herken je de microplastic in jouw cosmetica producten? We gaan je er hieronder alles over vertellen.

Wat zijn microplastics?

Plastic in het milieu valt vroeg of laat uit elkaar in steeds kleinere stukjes. Microplastics zijn alle stukjes plastic die kleiner zijn dan een halve centimeter, maar vaak zó klein dat ze niet meer zichtbaar zijn voor het blote oog. Nanoplastics zijn nog kleiner, die zijn zelfs onder de modernste microscopen nauwelijks te zien. Dit worden beide ook wel secundaire microplastics genoemd. Dan zijn er nog de microplastics als gevolg van slijtage, zoals vezels van synthetische kleding of slijpsel van autobanden, de primaire microplastics. Daaronder vallen ook de microplastics die door fabrikanten bewust aan verzorgingsproducten of verf worden toegevoegd omdat ze een bepaalde functie vervullen. Die microplastics komen via het afvoerputje of anderszins gemakkelijk in het milieu terecht.

Deze microplastics zijn terug te vinden in het basismengsel van sommige verzorgingsproducten. "Bijvoorbeeld in shampoo, foundation, (zonnebrand)crème en lipstick", vertelt Benjamin Hooi van de Nederlandse Cosmetica Vereniging (NCV).

Producten zijn beter smeerbaar door plastic.

Er worden microplastics toegevoegd aan producten om het beter smeerbaar of werkzaam te maken:

• Microplastics kunnen ervoor zorgen dat het product beter werkt.
• Zonnebrandcrème wordt er beter smeerbaar door.
• Shampoo en conditioner worden beter uitwasbaar
• Deodorant wordt effectiever.
• Lippenstift wordt smeerbaarder

Daarnaast heb je nog microplastics die bewust zijn toegevoegd voor de scrubwerking. Deze deeltjes, ook wel microbeads genoemd, zitten vooral in scrubs en tandpasta. Maar deze zul je niet meer snel aantreffen in afwasbare producten als shampoo en douchegel.

Gelukkig heeft de Europese cosmetica-industrie besloten microbeads vrijwillig uit deze producten verwijderen. Dit gebeurt in fases. In 2020 moeten ze daaruit verdwenen zijn. Momenteel is 98 procent van de producten al vrij van deze plastics, die worden vervangen door natuurlijke ingrediënten zoals vruchtenpitten, zand en gemalen bamboe.

Microplastics komen in het water

Tijdens het douchen, haren wassen en afwassen komen microplastics in het water terecht. Volgens onderzoek is dat 0,3 procent (35.000 ton) van het totale aantal plastic dat in zeeën en oceanen terechtkomt (12,2 miljoen ton). Gelukkig worden als alternatief voor microbeads steeds vakern vruchtenpitten, zand, gemalen bamboe en chilizaden gebruikt.

Microplastics kunnen net als bij microbeads worden vervangen door natuurlijke materialen. Maar dat is  zo makkelijk nog niet. Er is nog geen goede vervanger gevonden. Sommige producten zouden dan helemaal opnieuw ontwikkeld moeten worden.

Zo kies je voor producten zonder plastic?

Wie geen plastic in zijn of haar cosmetica wil, zal goed moeten zoeken. Op de ingrediëntenlijst zijn plastics terug te vinden onder polymeren, maar niet alle polymeren zijn plastics.

De Plastic Soup Foundation heeft lijsten samengesteld waar alle 550 polymeren die plastic bevatten op staan. Daarnaast kun je ook letten op keurmerken zoals Ecocert Organic & Natural, NaTrue, Cosmebio Bio & Eco, BDIH en het Europees Ecolabel. Daarnaast zijn er zestig merken als plasticvrij gecertificeerd met het label Zero Plastic Inside.

Onze plastic vrije cosmetica merken zijn:

• Loveli Plastic vrije producten
• Oolaboo plastic vrije producten
• Kaé Plastic vrije producten
• Divaderme plastic vrije producten
• ZAO plastic vrije make-up producten

Veel gestelde vragen over micro plastics in cosmetica

• Wat zijn microplastics precies en waarom zitten ze in mijn crème?
  Microplastics zijn vaste kunststofdeeltjes kleiner dan 5 millimeter. In cosmetica worden ze gebruikt als goedkoop vulmiddel, om de textuur te verbeteren (voor een fluweelzacht gevoel), als bindmiddel of als scrubdeeltjes (microbeads).
• Zijn microplastics schadelijk voor mijn gezondheid?
  Er is nog volop onderzoek gaande, maar de zorgen nemen toe. Microplastics kunnen via de huid (bij beschadigingen) of via opname door de mond (bijvoorbeeld lippenstift) in ons lichaam terechtkomen. Daarnaast kunnen ze schadelijke chemicaliën aan zich binden die hormoonverstorend kunnen werken.
• Hoe herken ik microplastics op het etiket?
  Dit is lastig omdat er honderden namen zijn. De meest voorkomende zijn:
  • Polyethylene (PE)
  • Polypropylene (PP)
  • Polyethylene terephthalate (PET)
  • Nylon (12, 6, 66)
  • Carbomer
  • Acrylates Copolymer
• Zijn vloeibare plastics hetzelfde als microplastics?
  Nee, officieel niet, maar ze zijn net zo belastend voor het milieu. Vloeibare of semi-vloeibare polymeren lossen op in water, maar breken nauwelijks af. Ze komen via het doucheputje in het riool en uiteindelijk in de oceanen terecht, waar ze de voedselketen binnendringen.
• Bestaat er een verbod op microplastics?
  Sinds oktober 2023 geldt er in de EU een verbod op het doelbewust toevoegen van losse microplastics aan producten. Dit begon met een verbod op glitters en microbeads in scrubs. Voor andere cosmetica (zoals make-up en crèmes) gelden overgangstermijnen van 4 tot 12 jaar om fabrikanten de tijd te geven voor nieuwe formules.
• Hoe maak je een plastic vrije keuze in cosmetica? 
• Gebruik een app: De app 'Beat the Microbead' laat je de ingrediëntenlijst scannen en vertelt je direct of er (vloeibaar) plastic in zit.
• Kies voor gecertificeerde natuurcosmetica: Keurmerken zoals NaTrue of Cosmos verbieden het gebruik van synthetische polymeren en microplastics volledig.
• Zoek het 'Zero Plastic Inside' logo: Dit is een onafhankelijk keurmerk voor merken die 100% vrij zijn van alle plastic ingrediënten.

Wil je meer informatie over dit onderwerp of heb je vragen? Stel ze dan via de mail; [email protected]

Stralende Groetjes Sandra

Over de auteur