Alles wat je wilt weten over SPF en zonbescherming

Wat is SPF?

SPF is de afkorting voor Sun Protection Factor. Het is een maatstaf die aangeeft hoe goed een zonnebrandcrème je huid beschermt tegen UVB-straling, de straling die zonnebrand veroorzaakt.

Dit zie je op de producten staan die je huid beschermen tegen de schadelijke invloeden van de zon.

Hoeveel beschermt een SPF

• SPF 15: houdt ongeveer 93% van de UVB-stralen tegen.
• SPF 30: houdt ongeveer 97% van de UVB-stralen tegen.
• SPF 50: houdt ongeveer 98% van de UVB-stralen tegen.

Een hogere factor bestaat niet. Als je SPF 100 zou maken dan zou dat wellicht 98.5 of 99% beschermen, maar de zon volledig blokkeren kan niet. Daarom bestaat een sunblock dus ook niet.

Zo bereken je hoe lang je met je zonbescherming in de zon kan.

Het verschil tussen UVA en UVB

• UVA-straling (Aging): dringt diep door in de huid. Dit veroorzaakt rimpels, pigmentvlekken en huidveroudering. Deze straling is er het hele jaar door, zelfs door wolken en glas.
• UVB-straling (Burning): dringt door in de bovenste huidlaag. Dit zorgt voor zonnebrand en beschadigt direct het DNA, wat kan leiden tot huidkanker.

SPF meet alleen UVB-bescherming

De Sun Protection Factor is ontwikkeld om de bescherming tegen UVB-straling te meten. UVB is vooral verantwoordelijk voor zonnebrand en speelt een rol bij directe DNA-schade. In gestandaardiseerde testen wordt gemeten hoe lang de huid aan UVB straling kan worden blootgesteld voordat roodheid optreedt, vergeleken met onbeschermde huid.

SPF is daarmee een relevante indicator, maar geeft slechts een deel van het beschermingsprofiel weer. Over de mate van UVA-bescherming zegt de factor zelf niets.

UVA is minstens zo relevant

UVA straling dringt dieper door in de huid dan UVB en draagt bij aan oxidatieve stress, huidveroudering en veranderingen in pigmentvorming. Bovendien is UVA het hele jaar door aanwezig en dringt het in belangrijke mate door gewoon vensterglas heen.

Binnen Europa geldt dat zonnebrandproducten ook voldoende UVA-bescherming moeten bieden: minimaal een derde van de SPF-waarde op de verpakking. Toch kunnen producten met dezelfde SPF onderling sterk verschillen in hun UVA-prestatie. Dat hangt af van de gebruikte UV-filters, de formulering en de fotostabiliteit van het product.

Van zonbescherming naar fotoprotectie

De term fotoprotectie is de afgelopen jaren bekender geworden. Waar de nadruk vroeger lag op het voorkomen van zonnebrand, ligt de focus nu ook op het beperken van huidschade en vroegtijdige huidveroudering.

Daarnaast groeit de aandacht voor zichtbaar licht, infraroodstraling en warmte. Vooral bij pigmentstoornissen zoals melasma en post-inflammatoire hyperpigmentatie wordt onderzocht in hoeverre deze factoren pigmentprocessen beïnvloeden. 

Meer lezen wat warmte doet in je huid? ->

Wat betekenen deze codes op je flesje zonnebrand?

• SPF (Sun Protection Factor): meet de bescherming tegen UVB-straling. SPF 30 houdt ongeveer 97% van de straling tegen, SPF 50 ongeveer 98%.
• UVA-logo (cirkel): geeft aan dat de UVA-bescherming ten minste een derde van de SPF-waarde is.
• PA-rating (PA+ tot PA++++): een Aziatisch filtersysteem dat specifiek de hoogte van de UVA-bescherming meet. Hoe meer plusjes, hoe beter.

Chemische versus minerale filters

• Minerale (fysieke) filters: bevatten zinkoxide of titaniumdioxide. Ze leggen een schild op de huid en weerkaatsen uv-straling en warmte direct. Dit maakt ze ideaal voor de gevoelige huid of de rosacea-huid.
• Chemische filters: trekken in de huid en absorberen uv-straling, om deze vervolgens om te zetten in warmte. Ze zijn vaak volledig transparant, maar kunnen bij een zeer gevoelige huid soms irritatie opwekken.

Meer lezen over waarom ik natuurlijke zonnefilters adviseer? ->

De gouden regels voor correct smeren

• Gebruik genoeg: breng voor je gezicht en hals een hoeveelheid aan ter lengte van twee volle vingers. Voor het lichaam gebruik je 2 volle eetlepen.
• Herhaal elke twee uur: zonnefilters breken af onder invloed van zonlicht en wrijving. 
• Smeer na zwemmen: Ben je in het water geweest? smeer je dan opnieuw aan. Ook al is je product waterproof. het is verstandig om je nogmaals in te smeren.
• Smeer ook bij bewolking: tot 80% van de uv-straling dringt door het wolkendek heen.
• Let op de houdbaarheid: een geopende fles zonnebrandcrème verliest na 12 maanden zijn beschermingskracht.
• 365 dagen per jaar: Of het nu zomer of winter is. iedere dag zit er uv straling in de lucht. Smeer je dus ook in de lente, herfst en winter 's morgens in met een dagcreme met SPF.

Moet je je iedere dag insmeren met SPF?

Ja als je je huid zo goed mo gelijk wil beschermen tegen de schadelijke invloeden van UV-straling, dan is het verstandig om je dagelijks in te smeren met een zonbescherming. Uiteraard alleen de delen van je lichaam die in aanraking komen met de buitenlucht die dag.

Welke zonnebrand is het beste voor kinderen?

Zorg dat je kinderen insmeert met goede zonnebrand met min. SPF 30. Mijn voorkeur gaat uit naar natuurlijke producten omdat die direct een weerkaatsend effect hebben. 

Zorg er wel voor dat je baby altijd uit de zon ligt en of beschermde kleding draagt.

Moet ik smeren als het bewolkt is

Jazeker, ook als het bewolkt is, is er uv-straling in de lucht. Als dat niet het geval was, dan was het donker! Ook als het bewolkt is of je zit in de schaduw dan kun je huidschade oplopen.

Bekijk dit filmpje maar:

Veel gestelde vragen over zonnebrand en SPF

• Wat betekent SPF? SPF staat voor Sun Protection Factor. Het geeft aan hoeveel keer langer je in de zon kunt blijven zonder te verbranden vergeleken met wanneer je geen bescherming gebruikt.
• Beschermt SPF 50 veel beter dan SPF 30? Minimale verschillen. SPF 30 filtert ongeveer 97% van de UV-stralen, SPF 50 filtert rond de 98%. Geen enkele crème biedt 100% bescherming.
• Wat is het verschil tussen UVA en UVB? UVB-straling veroorzaakt zonnebrand en beschadigt de buitenste huidlaag. UVA-straling dringt dieper door, versnelt huidveroudering en gaat door wolken en glas heen.
• Is een dagcrème met SPF genoeg? Vaak niet. Je brengt dagcrème meestal te dun aan om de SPF op de verpakking te halen. Ook zweet of wrijf je het er gedurende de dag af.

• Hoe vaak moet ik smeren? Elke twee uur. Smeer ook opnieuw na het zwemmen, afdrogen of bij hevig zweten.
• Hoeveel zonnebrandcrème moet ik gebruiken? Voor je gezicht en hals heb je een streep zonnebrandcrème nodig ter lengte van twee vingers. Voor je hele lichaam gebruik je ongeveer zeven theelepels (een vol borrelglas).
• Moet ik binnen of in de schaduw ook smeren? Ja. Schaduw houdt niet alle UV-straling tegen door reflectie via zand, water of beton. UVA-stralen gaan bovendien gewoon door vensterglas heen.
• Wat is het verschil tussen minerale en chemische filters? Minerale filters (zoals zinkoxide) blijven op de huid liggen en reflecteren het UV-licht als een spiegel. Chemische filters trekken in de huid en absorberen de UV-straling.

• Kan zonnebrandcrème over datum raken? Ja. De filters verliezen na verloop van tijd hun werking. Na opening is zonnebrandcrème meestal nog 12 maanden effectief (zie het PAO-icoontje op de fles).
• Maakt zonnebrandcrème de aanmaak van vitamine D onmogelijk? Nee. Zelfs bij een hoge factor laat de crème nog genoeg UV-licht door voor de aanmaak van voldoende vitamine D.