Radar meldt: PFAS in make-up. Welke producten zijn PFAS vrij?

PFAS Vrije make-up kopen. Klik hier ->

Gisteren zag ik een herhaling van Radar van 11 December 2023 over het eventueel aanwezige PFAS bij make-up producten. Uiteraard gingen mijn radertjes direct aan de gang. Is het echt zo dat make-up deze schadelijke PFAS bevat? Wat heeft PFAS voor effect op het lichaam? Welke make-up producten bevatten geen PFAS? Ik heb het voor je nagezocht en hieronder zal ik je al mijn bevindingen vertellen zodat jij veilig je make-up kunt gebruiken.

Wil je zelf de uitzending terugkijken? Klik dan hier ->

Wat is 'PFAS'?

'PFAS' (afkorting van Per- en polyfluoralkylstoffen) is een verzamelnaam voor schadelijke stoffen met dezelfde soort verbinding. Waarschuwingen voor PFAS in je pannen, komen je misschien bekend voor. Maar de schadelijke stoffen zitten in meer producten, waaronder dus een hoop cosmeticaproducten. 

Maar waarom worden PFAS verwerkt in jouw make-up? Afgeleid van fluor, zijn deze PFAS-stoffen vet-, vuil- en waterafstotend. Handig dus voor anti aanbaklagen in pannen en voor bijvoorbeeld jouw waterproof mascara. Maar wie zich regelmatig blootstelt aan PFAS, loopt gezondheidsrisico's. 

Waarom is PFAS schadelijk?

PFAS, ook wel “forever chemicals” genoemd, blijven lang in je lichaam. Ze kunnen gezondheidsproblemen veroorzaken. Dit omvat hormonale verstoringen, een zwakker immuunsysteem en een hoger risico op kanker. Ze vervuilen het milieu. Dit komt omdat ze niet afbreekbaar zijn. Ze komen in de bodem en het water terecht. Hierdoor verstoren ze het ecosysteem. Uiteindelijk belanden ze op ons bord. Kies voor PFAS-vrije make-up. Zo maak je een gezonde keuze voor jezelf. Je helpt ook mee aan een schonere wereld!

In welke cosmetica producten kan PFAS zitten?

Zitten PFAS ook in cosmetica? Vroeg ik me af. Ja, ook in de reguliere cosmetica zitten PFAS, denk dan vooral aan waterproof mascara's. Maar niet alleen in waterproof mascara's helaas, ook in foundation, oogmake-up en lipsticks worden PFAS verwerkt en gevonden naar onderzoek. 

Hoe gevaarlijk is PFAS in make-up nu echt?

Wie dagelijks make-up mét PFAS gebruikt, komt direct in contact met deze schadelijke stoffen. Waar bij voedsel de hoeveelheid PFAS wél wordt gecontroleerd, is dat bij make-up niet het geval. De Europese voedsel- en warenautoriteit (EFSA) heeft namelijk wél richtlijnen opgesteld voor een maximum hoeveelheid PFAS via voeding of drinkwater, maar niet voor PFAS die via de huid worden opgenomen. 

De vastgestelde norm PFAS ligt boven een halve gram per dag, maar als je dagelijks veel cosmeticaproducten gebruikt, overschrijd je al snel die norm. Zo vertelt toxicoloog Jacob den Boer aan Radar. 

Het zorgwekkende aan PFAS is dat ze niet snel uit ons lichaam verdwijnen. Na het aanbrengen van cosmetica duurt het vijf jaar voordat de helft van de opgenomen hoeveelheid PFAS is afgebroken door het lichaam. Daarna is dat weer de helft van de helft. Dit wordt ook wel de halfwaardetijd genoemd. 

Door dit herhalende proces, hebben PFAS een langdurige aanwezigheid in ons systeem. Als je elke dag weer PFAS via producten laat doordringen tot je lichaam, blijven de aanwezige PFAS alleen maar oplopen. Zo kan de afbraak van PFAS door het lichaam langer duren dan je misschien dacht. 

Wat kan PFAS met je gezondheid doen?

In cosmetica zal je in Nederland zelden PFAS aantreffen. Mocht je toch PFAS in cosmetica aantreffen, is er geen reden tot ongerustheid. Simpelweg omdat álle cosmetische producten die in de EU op de markt gebracht worden, een strenge risicobeoordeling ondergaan. Een robuust veiligheidsdossier met ruime marges verzekert dat er geen risico’s zijn. Als op het etiket een ingrediënt uit de PFAS-familie staat, is het per definitie in zo’n kleine dosis dat het veilig is voor de gezondheid. Anders zou het product nooit de strenge beoordeling doorstaan.

De wetenschappelijke risicobeoordeling van cosmetische ingrediënten vormt de hoeksteen van de Europese cosmeticaregelgeving. Het onafhankelijke orgaan SCCS (Scientific Committee On Consumer Safety) beoordeelt het risico van ingrediënten op basis van strikte wetenschappelijke criteria. Ook eventueel hormoonverstorende effecten maken deel uit van de beoordeling en dit met ruime veiligheidsmarges.

Welke effecten heeft die overmatige blootstelling aan PFAS op je gezondheid?

Hoewel kanker één van de ernstigste risico's is, is het belangrijk op te merken dat dergelijke gevolgen pas optreden bij een hoge concentratie PFAS. 

De kans is vooral groot dat het immuunsysteem door deze stoffen wordt aangetast, waardoor het lichaam vatbaarder wordt voor ziekten en ontstekingen. Daarnaast kunnen PFAS reacties op vaccinaties verzwakken, terwijl ook het cholesterolgehalte en de werking van de lever en schildklier kunnen worden beïnvloed.

Ook vallen PFAS onder de zgn. hormoonverstorende stoffen.

Lees ook mijn artikel over hormonverstorende ingredienten ->

Zit er PFAS in mijn make-up?

Het lijkt als consument erg moeilijk te zijn om erachter te komen of er PFAS zitten in de make-up die je koopt bij drogisterijen en parfumerieën. 

Wel is het zo dat er bepaalde keurmerken zijn om te controleren of producten geen PFAS bevatten. De labels zijn: het Europees Ecolabel en het Scandinavische Nordic Swan.

Aan de hand van het etiket kan men na gaan of bepaalde stoffen in een product zitten. Op ieder product staat de zogenaamde INCI-lijst die alle gebruikte ingrediënten vermeldt, in alle transparantie. 

PFAS vooral in waterproof mascara

Vooral in waterproof mascara's vind je PFAS. Het waterafstotend te maken kan alleen door een chemisch stofje te gebruiken. Mensen vragen vaak aan mij of ik waterproof mascara's heb, maar in de natuurlijke cosmetica is dat niet mogelijk om deze te fabriceren. Wel hebben ze wel water resistent mascara maar echt waterproof heb je kennelijk toch chemische stoffen voor nodig. En wil je die wel op je wimpers zo dicht bij je ogen?! Er zijn niet voor niets zoveel irritaties van...jawel: waterproof mascara's.

Wil je een fijne mascara zonder PFAS? Klik dan hier ->

PFAS vrije cosmetica

De make-up en cosmetica merken die ik verkoop bevatten geen PFAS of andere hormoonverstorende ingrediënten. Je kan de merken ZAO make-up, Loveli,  Rosalique, Laouta, Le Beach, Little Urchrin en Divaderme dus veilig gebruiken!

Tips voor het kiezen van veilige, natuurlijke producten 

Hierbij heb ik een aantal praktische tips voor je voor het kiezen van veilige, natuurlijke producten, zodat u moeiteloos door de beautyjungle navigeert: 

• Wees alert op “groenwassen”: Helaas willen sommige merken je laten denken dat ze “groen” zijn terwijl dat niet zo is. Kijk verder dan de mooie verpakking en fancy marketingtermen. Alleen omdat iets een groen label heeft, betekent het niet automatisch dat het natuurlijk of veilig is.
• Test eerst voordat je koopt: Als je een nieuw product wilt proberen, vraag dan om een proefmonster. Zo kun je testen of je huid er goed op reageert voordat je de volledige versie koopt. Dit voorkomt niet alleen irritatie, maar ook teleurstellingen en weggegooid geld.
• Wees trouw aan je huidtype: Elk huidtype heeft andere behoeften. Als je een gevoelige huid hebt, zoek dan naar producten die speciaal voor jou ontwikkeld zijn, zonder agressieve chemicaliën of geurstoffen. Voor een vette huid? Kies producten met natuurlijke talg-regulerende ingrediënten zoals tea tree olie of salicylzuur.
• Doe je huiswerk: Kennis is macht! Websites zoals de Environmental Working Group (EWG) of Think Dirty zijn geweldige hulpmiddelen om de veiligheid van een product te checken voordat je het gebruikt. Hoe meer je weet, hoe beter je keuzes kunt maken voor een gezonde en stralende huid.

Praktische tips voor het herkennen van PFAS op productetiketten

De voordelen van PFAS-vrije Make-up

Waarom zou je voor PFAS-vrije make-up kiezen? Het is niet alleen beter voor je gezondheid, maar ook voor je huid. PFAS-vrije producten zijn vaak milder, voorkomen huidirritatie en zorgen ervoor dat je poriën niet verstopt raken. En dat betekent een schonere, gezondere huid! 

Veel gestelde vragen over PFAS in make-up

• Waarom zitten PFAS vaak in mascara?
  Ze maken het product waterafstotend en zorgen dat het niet vlekt. In "waterproof" en "smudge-proof" mascara's van TikTok-hacks worden ze veelvuldig gevonden.
• Wat is het risico voor de ogen?
  De huid rond de ogen is erg dun. PFAS kunnen irritatie veroorzaken, maar het grootste zorgpunt is dat kleine deeltjes via de traanbuis direct in het lichaam terechtkomen.
• Hoe herken ik het op het label?
  Zoek naar ingrediënten met "fluoro" in de naam, zoals Perfluorodecalin.
• Zitten PFAS in "non-transfer" lipsticks?
  Ja, vaak wel. Om te zorgen dat een lipstick urenlang blijft zitten zonder af te geven (een grote trend op TikTok), worden PFAS gebruikt voor de hechting.
• Is inslikken gevaarlijk?
  Tieners "eten" onbewust een groot deel van hun lipproducten op. Hierdoor komen PFAS direct in het spijsverteringsstelsel terecht, wat schadelijker is dan opname via de huid.
• Zijn glanzende glossjes veiliger?
  Vaak wel. De zeer hardnekkige, matte vloeibare lipsticks bevatten vaker PFAS dan een simpele, vette lipgloss.
• Zitten PFAS in vloeibare foundations?
  Ze worden gebruikt om de foundation "smooth" smeerbaar te maken en een glimmende huid tegen te gaan. Merken die een "24-uur dekking" beloven, zijn vaker verdacht.
• Hoe zit het met poeders?
  In sommige (compact)poeders wordt PTFE (Teflon) gebruikt om te voorkomen dat het poeder gaat klonteren en om een zijdezacht gevoel te geven.
• Is er een link met acne?
  Hoewel PFAS zelf niet direct acne veroorzaken, sluiten ze de huid vaak extreem goed af, wat poriën kan verstoppen en bestaande tiener-acne kan verergeren.
• Zitten er PFAS in zonnebrandcrème?
  Soms worden ze toegevoegd aan "sport" varianten die extreem water- en zweetbestendig moeten zijn.
• Moet ik dan stoppen met smeren?
  Nee! De schade door UV-straling is een directer risico. Kies liever voor een minerale zonnebrandcrème (op basis van zinkoxide of titaniumdioxide), die vaker PFAS-vrij is.
• Kunnen PFAS in shampoo zitten?
  Minder vaak dan in make-up, maar ze komen voor in producten die beloven het haar "pluisvrij" te maken of te beschermen tegen hitte (heat protectors).
• Wat is het alternatief?
  Producten op basis van natuurlijke oliën of veilige siliconen (die wel uitwasbaar zijn) zijn een betere keuze zoals de Loveli haarverzorgingsproducten.

Stralende Groetjes Sandra van Viva Donna 

Over de auteur