Collageen voor de mooiste huidverbeteringen; Dit moet je weten
Collageen is mega hip. Maar het is niet alleen een trendy product om in te nemen, het doet ook nog echt iets voor je. Je kunt collageen drinken, smeren en zelfs in je rimpels plakken. Het is een slimme lijmstof waar je niet genoeg van kunt hebben. Het is grappig te constateren dat we momenteel een giga hipe van de stof collageen beleven in de cosmetica wereld. Collageen, niet alleen om in te nemen, maar ook om weer op je huid te smeren, en er zelfs op te ‘plakken’. We frissen je geheugen even op over collageen en we duiken in de nieuwste ontwikkelingen. We zullen alle ins en outs over Collageen aan je vertellen in deze blog!
Koop hier je collageensupplement ->
Collageen
Het woord ‘collageen’ komt uit het Grieks. ‘Kolla’ betekent ‘lijm’ en ‘gen’ betekent ‘produceren’. Lijm werd vroeger gemaakt door paardenhuid te koken. Collageen lijkt ook een beetje op lijm; het zorgt ervoor dat de weefsels in je lichaam aan elkaar blijven ‘plakken’. Collageen is onderdeel van de matrix van de huid en zorgt ervoor dat de huid stevig en vol is. Verliest de huid collageen, dan krijg je rimpels.
Maar wat doet collageen als ingrediënt in cosmetica? Wat kan het dan voor je huid doen? Laten we eerst eens kijken naar de verschillende soorten collageen.
Het ene collageen is het andere niet
Collageen is een proteïne ofwel eiwit, hetgeen betekent dat het is gemaakt van lange rijen aminozuren, en dan vooral proline en hydroxyproline. De structuur van collageen is tamelijk complex, maar komt grofweg hier op neer: aminozuren vormen samen een lange ketting die ook wel een peptide wordt genoemd.
De peptiden vormen vervolgens samen een nog langere ketting die we polypeptiden noemen. En drie van die polypeptiden vormen samen een bundel: het zogenaamde procollageen of collageenmolecuul. Procollageen wordt vervolgens tropocollageen of microfibril, wat een enkele collageenvezel is. Een groep van die vezels vormt samen een macrovezel of collagene vezel. Schematisch ziet dit er als volgt uit:
De aminozuren kunnen op verschillende manieren aan elkaar verbonden zijn en daardoor zijn er wel ongeveer 30 verschillende typen collageen. Niet alle typen zijn even belangrijk voor de huid. Zo wordt Collageen XXII alleen aangetroffen in het skelet en de hartspier.
Welke typen collageen zijn belangrijk voor de huid?
Collageen I: Dit type komt het meest voor en is heel sterk. Het wordt veel aangetroffen in hersteld weefsel.
Collageen III: Dit wordt vooral aangetroffen in snel groeiend weefsel, met name in de vroege stadia van wondgenezing. Daarna wordt het vervangen door Collageen I.
Collageen V en VI: Deze typen worden aangetroffen naast Collageen I in hersteld weefsel.
Collageen VII: Er is maar weinig van dit type collageen in je lichaam, slechts 0,001% van de totale hoeveelheid collageen. Toch is het cruciaal voor de huid, het verbindt de verschillende huidlagen met elkaar.
Collageen XII: Werkt samen met typen I en III.
Om het nog ingewikkelder te maken: er zijn niet alleen verschillende typen collageen, elk type kent ook nog eens verschillende vormen. Die vormen zijn:
- Oplosbaar collageen: als collageen nog niet volledig is gevormd, is het oplosbaar. Dit wordt vooral aangetroffen in jonge dieren. Het kan goed door de huid opgenomen worden en wordt daarom ook gebruikt in cosmetica.
- Oorspronkelijk collageen: dit is het volgroeide collageen. De moleculen zijn groot en zwaar.
- Gehydroliseerd collageen: deze vorm wordt veel gebruikt in cosmetica. Het wordt gemaakt door volgroeid collageen in kleine stukken op te knippen.
En dan dit: als je collageen verhit, kan het uiteenvallen in drie tropocollagenen. Deze losse tropocollagenen noemen we gelatine.
Er bestaan twee bronnen voor de winning van collageen: uit vis en uit runderbotten en huid. Er is geen consensus over welke dierlijke oorsprong van collageen nu het beste is voor ons. Je kunt ook zelf collageenrecepten maken. Het CollageenKookboek is een leuke bron ervoor. Lees er hier alles over!
Is collageen goed voor je huid?
Hoe kun je het collageen in je huid herstellen? Daarvoor moet je een paar dingen begrijpen. Ten eerste hebben we het hier over collageen als ingrediënt in cosmetica, niet over ingrediënten die de aanmaak van collageen in je huid stimuleren. Ten tweede is collageen altijd afkomstig van dieren – plantaardig of synthetisch collageen is geen echt collageen.
Er bestaat geen plantaardig collageen
Wil je alleen plantaardige cosmetica gebruiken, dan zul je het zonder collageen moeten stellen. Tenslotte hangt de effectiviteit van collageen heel erg af van de manier waarop je het gebruikt. Je kunt het op je huid smeren, je kunt het eten of drinken en je kunt het injecteren. Het verschil in effectiviteit van deze mogelijkheden is enorm. Hier volgen de drie methoden, met steeds dezelfde drie vragen: Hoe werkt het ingrediënt? Dringt het door de huid heen? Is er bewijs dat het werkt?
Collageen in crèmes
Hoe werkt het? Als je veel collageen op je huid smeert, ziet je huid er op die plek voller en jonger uit.
Dringt het door in de huid? Dat is vreemd genoeg nooit goed onderzocht. Er wordt altijd beweerd dat collageenmoleculen te groot zijn om door de huid heen te gaan, maar uit een onderzoek uit 1988 is gebleken dat collageen wel degelijk wordt opgenomen. Helaas heb je daar niks aan. Het nieuwe collageen verbindt zich niet met het bestaande collageen in je huid.
Tegenwoordig worden er wel extra peptiden gebruikt, maar die dienen louter om het collageen dat al in de huid aanwezig is te stimuleren. Ook is het mogelijk om collageen in nano-kleine structuur te verwerken waardoor het wel dieper de huidlagen in zakt. Echt moet je je afvragen of het wenselijk is dat er nanomateriaal gebruikt wordt. Als een huidbarrière maar iets geschonden is, dringt het nanomateriaal door de huid heen en kan het in de bloedbaan terechtkomen. Dat is bekend van nano-materialen in cosmetica. Er zijn de afgelopen jaren vooral zorgen geweest over mineralen in zonproducten, maar eigenlijk maken wetenschappers zich druk over alle nanostoffen in cosmetica omdat ze onbekende toxische reacties op lichaamscellen kunnen geven.
Collageen als vochtbinder
Is het bewezen dat collageen als vochtbinder werkt? Nee, althans het heeft geen permanent effect. Wel kan het smeren van collageen een tijdelijk effect hebben. Het vormt een dun laagje op je huid, waardoor je huid vocht beter kan vasthouden, maar er zijn andere ingrediënten die dat veel beter kunnen. Het organic skincare merk Dr. Organic gebruikt bijvoorbeeld een combinatie van biotine en hyaluronzuur en een extract van zwarte bessen om de elastine productie te stimuleren. Ook peptiden worden veel gebruikt ter ondersteuning.
Injecteerbaar collageen
Hoe werkt injecteerbaar collageen? Dit type collageen wordt vooral gemaakt van collageen uit huid van runderen, al wordt er tegenwoordig ook menselijk collageen gebruikt. Deze methode vult letterlijk rimpels op. Dringt het door in de huid? Ja, het collageen wordt namelijk dieper in de huid gespoten en passeert zo de opperhuid.
Is bewezen dat het werkt? Ja, een collageen injectie heeft direct resultaat en dat houdt zo’n drie tot zes maanden aan. Na die periode is het collageen opgenomen door het lichaam en is het effect verdwenen. Het effect is dus tijdelijk en aan de injecties hangt een prijskaartje. Overigens is met de komst van hyaluronzuur de vraag en beschikbaarheid van collageeninjecties volledig afgenomen. Dus, in het kader van what’s hot & what’s not: collageeninjecties zijn uit.
Nieuw; Collageen Draden
NIEUW is de methode om ragfijne collageendraden in rimpels van de huid te leggen. Ze lossen op met een speciale activator. Hierdoor zakken de vrijgekomen stoffen dieper in de huid en wordt de rimpel opgevuld. De huid krijgt hierdoor een gladder aanzien, je gelaatsuitdrukking wordt rustiger. Het effect is niet blijvend, maar met een kuur van 3 tot 4 keer kun je er gedurende meerdere maanden frisser uitzien, zo wordt beloofd. Als je er dan een speciale crème waarin collageenvezels zijn verwerkt, bij gebruikt, kan het effect iets versterkt worden, vanwege de hydratatiekracht en de dekking die de vezeltjes geven.
Heb jij hier al ervaring mee? Laat het ons weten!
In Zuid-Korea kun je deze draadjes online kopen en zelf in je lijntjes leggen. We vonden een filmpje ervan. We weten ook niet of deze over-the-counter draadjes hetzelfde effect geven als de draadjesbehandeling die je nu bij de schoonheidsspecialiste kan krijgen. Wordt vervolgd!
Collageen als supplement
Hoe werkt collageen als supplement? Uit onderzoek is gebleken dat collageen dat wordt gegeten/gedronken uiteenvalt in kleine bouwsteentjes, en in het bloed terecht komt. Daardoor worden de fibroblasten gestimuleerd en maken ze meer collageen aan. Ook wordt er meer hyaluronzuur aangemaakt. Het is vele malen effectiever dan het op de huid smeren van collageen. Wel is het belangrijk als je collageen als supplement gebruikt dat je de ingrediëntenlijst even goed bekijkt. Collageen wordt het beste opgenomen als het samen met Vitamine C, Zink en Vitamine B3 ( niaciamide). En natuurlijk is de hoeveelheid van Collageen erg belangrijk
Dringt het door in de huid? Ja, het wordt aangetroffen in het bloed, dat betekent dat het ook in de huid kan komen.
Is bewezen dat het werkt? Er zijn enkele onderzoeken die veelbelovend zijn. Lees hier meer over een studie met Pure Gold Collageen, waarbij type I werd gebruikt. Een andere kleine studie toonde aan dat vrouwen die zes weken lang elke dag een gram gehydroliseerd type II collageen, hyaluronzuur en chondroitine sulfaat slikten, een beter huid kregen. Ook uit andere onderzoeken bleek dat de huid iets minder rimpelig, soepeler en elastischer wordt door het verorberen van collageen. Het zou dus kunnen werken, al is dat nog steeds niet helemaal bewezen.
Wat zijn de gevolgen van een collageentekort?
Een te laag collageengehalte zal een reeks problemen veroorzaken die ons lichaam op meerdere niveaus zullen aantasten. Hoewel de duidelijkste symptomen zich op esthetisch niveau zullen voordoen, zullen er ook veranderingen optreden op het niveau van de botten, de spieren en de spijsvertering. De volgende lijst vat de belangrijkste gevolgen van het tekort aan dit eiwit samen:
- Uitdrukkingslijnen en rimpels: Collageen geeft de huid elasticiteit en structuur. Een tekort aan dit eiwit heeft een directe invloed op de stevigheid van de huid en versnelt het ontstaan van de eerste rimpels.
- Donkere kringen en vermoeidheid: Collageenvezels dragen bij tot het behoud van het volume van het gezicht. Het verlies ervan maakt de veneuze haarvaten die onder de ogen lopen zichtbaarder en zorgt ervoor dat er donkere kringen ontstaan. Bovendien zal een tekort aan dit eiwit leiden tot een verdunning van het gezicht, vooral op de hoogte van de wangen, waardoor een “ziekelijk” uiterlijk ontstaat.
- Verdunning van het tandvlees: Collageen speelt een essentiële rol bij het behoud van de gezondheid van het gebit door de verankering van de tanden aan het tandvlees. Een gebrek aan deze voedingsstof veroorzaakt een terugtrekking van het tandvlees, wat kan leiden tot pijn, gevoeligheid van de tanden voor kou en warmte en, in extreme gevallen, tandverlies.
- Fijn en dof haar: Als het collageengehalte onvoldoende is, zal de toevoer van voedingsstoffen naar de haarfollikel worden aangetast en zal het haar kwetsbaarder zijn voor de werking van vrije radicalen. Dit alles bepaalt een haar met minder volume en een minder gladde textuur.
- Cellulitis: Veel mensen associëren het verschijnen van cellulitis met een toename van de vetmassa. De waarheid is dat cellulitis het resultaat is van de druk van onderhuids vet (voornamelijk dijen en billen) op een dunne en onrekbare huid. Het verlies van collageen zal dus ook bij slanke mensen het verschijnen van cellulitis bevorderen.
- Gewrichtspijn: Het gewrichtskraakbeen, dat grotendeels uit collageen bestaat, beschermt de gewrichten tegen stoten en voortdurend wrijven. Een daling van het niveau van dit eiwit kan leiden tot een verdunning van het kraakbeen, wat zich zal uiten in gewrichtspijn.
- Spierpijn: Collageen verbindt ook spiervezels, ligamenten en pezen met botten. Het verlies van collageen zal deze verbindingen verzwakken, waardoor spierblessures vaker voorkomen en pijn veroorzaken.
- Verlies van mobiliteit: Als de schade aan lichaamsweefsels ten gevolge van collageenverlies extreem hoog is, kan er sprake zijn van een verlies aan bewegingsvermogen. Deze aandoening is ernstig, maar is zeer zeldzaam, en komt meestal voor bij mensen met bepaalde ziekten (zoals lupus) waarbij de afbraak van het collageen wordt versterkt.
- Verhoogde darmdoorlaatbaarheid: Onze darmbarrière maakt het mogelijk om voedingsstoffen uit de voeding op te nemen en tegelijkertijd de opname van toxines en micro-organismen te voorkomen. Een daling van het collageengehalte zal de doorgang van schadelijke stoffen bevorderen, waardoor diarree, constipatie, moeite met het absorberen van voedingsstoffen en concentratieproblemen ontstaan.
Waarom verliezen we collageen?
Ons lichaam produceert ook een enzym (een chemische stof die in staat is om lichaamsreacties te reguleren) genaamd collagenase. De functie ervan is het vernietigen van overtollig collageen en het voorkomen van een ongewenste ophoping. Bepaalde factoren kunnen echter een onevenwichtigheid veroorzaken waarbij de afbraak van collageen groter is dan de productie ervan:
- Veroudering: Met het verstrijken van de tijd wordt de balans tussen collageen en collageenase verstoord. De productie van structureel eiwit neemt af met het verouderingsproces. Dit proces wordt als onvermijdelijk beschouwd, hoewel een gezonde levensstijl de afbraak van collageen kan vertragen.
- Menopauze: Het verlies van collageen is meer zichtbaar bij postmenopauzale vrouwen. De afname van het oestrogeengehalte bij volwassen vrouwen heeft invloed op de samenstelling van de huid en de gewrichten, die aan kracht en elasticiteit inboeten.
- Vervuiling: Als je in een sterk vervuilde omgeving woont (in de buurt van fabrieken, snelwegen of geïndustrialiseerde steden) wordt het organisme blootgesteld aan giftige stoffen die uiteindelijk van invloed zijn op de collageensynthese.
- Tabak: De verbrandingsproducten die vrijkomen bij het roken beschadigen direct de structuur van de moleculen van elastine (een ander bindweefseleiwit) en collageen. Deze twee componenten maken deel uit van de structuur van de huid en hun verlies bevordert het ontstaan van rimpels en vlekken. Tabak stimuleert ook de collagenaseactiviteit.
- UV-blootstelling: Ultraviolette straling verandert en verzwakt de moleculen waaruit collageeneiwitten bestaan. De huid zal proberen deze schade te herstellen door de synthese van elastine moleculen te verhogen, die de huid een ruwere, meer onregelmatige uitstraling geven.
- Geraffineerde suiker: De geraffineerde suiker in de meeste verwerkte producten bindt zich aan collageenmoleculen en veroorzaakt degeneratieve veranderingen in hun structuur. Deze werking bevordert het verlies van collageen en verzwakt de structuur van de weefsels, waardoor de algehele uitstraling van de huid wordt aangetast.
- Ziekten: Veel ziekten (bijv. lupus of reumatoïde artritis) hebben een directe invloed op de collageenproductie en veroorzaken een onevenwichtigheid tussen het collageen- en het collageengehalte.
- Hypoproteïnediëten: Diëten met een laag gehalte aan aminozuren (vooral glycine, lysine en proline) hebben een negatieve invloed op de collageensynthese. Mensen die niet genoeg gezonde voedingsstoffen binnenkrijgen, zullen een zwakkere en zichtbaar oudere huid hebben.
- Vitamine C-tekort: Vitamine C is een essentieel bestanddeel voor de opbouw van collageen. Het tekort ervan heeft een directe invloed op het vermogen van het lichaam om dit eiwit te produceren.
Vooral bij veganisten en strenge vegetariërs is het dieet een bepalende factor. Deze mensen hebben een evenwichtige en gevarieerde voeding nodig die hen in staat stelt om de nodige aminozuren voor de collageensynthese te verkrijgen. Vleeseters kunnen dit eiwit daarentegen rechtstreeks uit dierlijke producten halen.
Veel gestelde vragen over collageen in cosmetica
- Kan collageen door de huid dringen? Dit is de meest kritische vraag. Moleculair gezien is een collageenmolecuul te groot om de diepere huidlagen (de dermis) te bereiken waar het eigen collageen zich bevindt. Het blijft dus op de oppervlakte liggen.
- Heeft een collageencrème dan wel zin? Jazeker, maar anders dan je denkt. Het werkt als een fantastische bevochtiger (humectant). Het houdt water vast op het huidoppervlak, waardoor fijne lijntjes direct minder zichtbaar lijken en de huid zachter aanvoelt.
- Wat is het verschil met collageen-peptiden in crèmes? Veel mensen vragen naar 'peptiden'. Dit zijn kortere ketens van aminozuren die wél klein genoeg zijn om de huid binnen te dringen en daar signalen geven om de eigen collageenaanmaak te stimuleren.
- Welke stoffen stimuleren collageen beter dan collageen zelf? Dit is een topvraag van skincare-fans. Het antwoord is vaak Retinol (vitamine A) en Vitamine C. Deze stoffen "vertellen" je cellen om nieuw collageen aan te maken, in plaats van alleen een laagje aan te brengen. [2, 4]
- Wat doet plantaardig collageen? Omdat echt collageen altijd van dierlijke bronnen komt, vragen veel mensen naar vegan opties. 'Plantaardig collageen' is meestal een mix van suikers en eiwitten die de hydraterende eigenschappen van collageen nabootsen.
- Verdwijnen rimpels door een collageencrème? Gebruikers willen weten of het een 'face-lift in een potje' is. Het effect is vooral tijdelijk en optisch: de huid ziet er voller en gezonder uit zolang je het product gebruikt, maar de structuur van de huid verandert niet blijvend.
- Is een serum beter dan een crème? Men vraagt vaak naar de textuur. Een serum met collageen-peptiden is meestal effectiever voor dieper herstel, terwijl een volle crème met collageen ideaal is voor een droge huid die direct comfort nodig heeft.
- Vanaf welke leeftijd moet ik collageencrème smeren? Omdat de natuurlijke collageenproductie vanaf je 25e begint af te nemen, vragen veel twintigers of ze al moeten beginnen. Het antwoord is dat hydratatie altijd goed is, maar stimulatie (met retinol) vaak pas vanaf je 30e echt nodig is.
Meer weten over Photo-aging? Klik op deze link ->
Heb jij nog aanvullingen voor deze blog over collageen? Stuur dan een berichtje hieronder aan ons!
Stralende Groetjes Sandra van Viva Donna
Over de auteur
Mijn naam is Sandra van Leeuwen, schoonheidsspecialiste en beauty-expert sinds 1998. Met Viva Donna help ik jou te laten stralen met natuurlijke verzorgingsproducten. Hopelijk heb ik je kunnen helpen met deze blog. Neem gerust contact met mij op voor persoonlijk huidverzorgingsadvies! Ik sta graag voor je klaar. Meer weten over mij?
Lees meer over mij.
